Οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται σε εντατικές διαπραγματεύσεις για ένα σχέδιο τριών σελίδων που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου, με βασικό σημείο την αποδέσμευση έως και 20 δισ. δολαρίων παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων σε αντάλλαγμα για την εγκατάλειψη του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου, σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Axios.

Η πρόοδος των συνομιλιών είναι σταθερή τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο σημαντικές διαφωνίες παραμένουν. Μια συμφωνία με αυτούς τους όρους θα μπορούσε να κλείσει το μέτωπο της σύγκρουσης, αλλά ενδέχεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από κύκλους που διατηρούν σκληρή στάση απέναντι στην Τεχεράνη.

1

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών αναμένεται να συναντηθούν εκ νέου μέσα στο Σαββατοκύριακο, πιθανότατα στο Ισλαμαμπάντ, με στόχο την επίτευξη οριστικής συμφωνίας.

Η διαδικασία διεξάγεται με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν, ενώ υποστηρίζεται παρασκηνιακά από την Αίγυπτο και την Τουρκία.

Κεντρική επιδίωξη της Ουάσιγκτον είναι να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα έχει πρόσβαση στο απόθεμα περίπου 2.000 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου, ιδιαίτερα στα 450 κιλά με καθαρότητα 60%, που βρίσκονται σε υπόγειες εγκαταστάσεις.

Από την πλευρά του, το Ιράν δίνει προτεραιότητα στην οικονομική ενίσχυση, γεγονός που καθιστά τη διαπραγμάτευση μια λεπτή ισορροπία μεταξύ ασφάλειας και χρηματοδότησης.

Οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται τόσο τη διαχείριση του πυρηνικού υλικού όσο και το ύψος των κεφαλαίων που θα αποδεσμευτούν. Σε προηγούμενο στάδιο, οι ΗΠΑ είχαν προτείνει 6 δισ. δολάρια για ανθρωπιστικές ανάγκες, ενώ το Ιράν ζητούσε 27 δισ. δολάρια.

Το ποσό των 20 δισ. δολαρίων φαίνεται να αποτελεί τη βάση των τρεχουσών συζητήσεων, χωρίς ωστόσο να υπάρχει οριστική συμφωνία. Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε το σενάριο «χρήματα έναντι ουρανίου» ως μία από τις πολλές επιλογές που εξετάζονται.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ ζητούν τη μεταφορά του συνόλου του πυρηνικού υλικού εκτός Ιράν, ενώ η Τεχεράνη επιμένει στη μερική αποδυνάμωσή του εντός της χώρας.

Στο πλαίσιο συμβιβασμού, εξετάζεται η μεταφορά μέρους του εμπλουτισμένου ουρανίου σε τρίτη χώρα, ενώ το υπόλοιπο θα μπορούσε να υποστεί επεξεργασία εντός Ιράν υπό διεθνή επιτήρηση.

Το προσχέδιο συμφωνίας περιλαμβάνει επίσης μια «εθελοντική» παύση του εμπλουτισμού ουρανίου. Οι ΗΠΑ έχουν ζητήσει μορατόριουμ 20 ετών, ενώ το Ιράν αντιπρότεινε πενταετή διάρκεια, με τους διαμεσολαβητές να επιχειρούν γεφύρωση της διαφοράς.

Το σχέδιο προβλέπει ότι το Ιράν θα διατηρήσει πυρηνικούς αντιδραστήρες για ιατρικούς σκοπούς, υπό την προϋπόθεση ότι όλες οι εγκαταστάσεις θα βρίσκονται πάνω από το έδαφος, με τις υπόγειες να τίθενται εκτός λειτουργίας.

Το προσχέδιο περιλαμβάνει και αναφορές στα Στενά του Ορμούζ, αν και παραμένουν σημαντικές διαφωνίες. Δεν είναι σαφές εάν καλύπτει ζητήματα όπως το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν ή η στήριξη σε περιφερειακές οργανώσεις.

Το Ισραήλ και κύκλοι των Ρεπουμπλικανών στις ΗΠΑ έχουν ζητήσει να συμπεριληφθούν αυτά τα θέματα στις συνομιλίες.

Παράλληλα, υπάρχει πολιτική ευαισθησία λόγω προηγούμενων συμφωνιών, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επικρίνει έντονα την αποδέσμευση κεφαλαίων προς το Ιράν στο παρελθόν και ενδέχεται να επιμείνει σε περιορισμούς χρήσης των νέων πόρων.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι «το Ιράν έχει κάνει κινήσεις, αλλά όχι αρκετές», επισημαίνοντας ότι παραμένουν κρίσιμα ζητήματα προς επίλυση.

Το Ιράν επιδιώκει την πλήρη επανένταξη στις διεθνείς αγορές και την άρση των κυρώσεων, αλλά δεν φαίνεται διατεθειμένο να εγκαταλείψει πλήρως το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε τις συνομιλίες παραγωγικές, αποφεύγοντας ωστόσο να επιβεβαιώσει λεπτομέρειες.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία, προειδοποιώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση οι εχθροπραξίες θα επανεκκινήσουν. Άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης της εκεχειρίας πέραν της 21ης Απριλίου.

Την Παρασκευή, αναμένεται συνάντηση των διαμεσολαβητών με τη Σαουδική Αραβία, με στόχο την περαιτέρω προώθηση της συμφωνίας.

Διαβάστε επίσης:

Ιράν: Ανοίγει τα Στενά του Ορμούζ για τα εμπορικά πλοία για όσο διαρκεί η εκεχειρία στο Λίβανο – Ράλι στις αγορές, στο +5% οι τράπεζες

Πετρέλαιο: Βουτιά άνω του 10% μετά το άνοιγμα του Ορμούζ

Στενά του Ορμούζ: Τρία ιρανικά πλοία «έσπασαν» τον αποκλεισμό των ΗΠΑ – Μετέφεραν πέντε εκ. βαρέλια αργού