Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα επιβάλουν ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ μετά την αποτυχία των ειρηνευτικών συνομιλιών με το Ιράν στο Ισλαμαμπάντ αυτό το Σαββατοκύριακο, μια κίνηση που πιθανότατα θα επιδεινώσει τις παγκόσμιες ελλείψεις σε πετρέλαιο και καύσιμα.

«Με άμεση ισχύ, το Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών, το καλύτερο στον κόσμο, θα ξεκινήσει τη διαδικασία ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ κάθε πλοίου που επιχειρεί να εισέλθει ή να εξέλθει από τα Στενά του Ορμούζ», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο αποκλεισμός θα έκοβε ουσιαστικά τον βασικό τρόπο εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν.

1

Ο αντιπρόεδρος JD Vance και οι απεσταλμένοι Steve Witkoff και Jared Kushner αποχώρησαν από την περιοχή την Κυριακή μετά από 21 ώρες διαπραγματεύσεων με κορυφαίους Ιρανούς αξιωματούχους, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, σε μια προσπάθεια να τερματιστεί ο πόλεμος έξι εβδομάδων. Η αποτυχία των συνομιλιών άφησε την εκεχειρία που επιτεύχθηκε την περασμένη εβδομάδα σε αβεβαιότητα, και η ανάρτηση του Τραμπ σηματοδοτεί αυξημένο κίνδυνο για τη συμφωνία.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το σημαντικότερο ενεργειακό «σημείο συμφόρησης» στον κόσμο, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ένας πλήρης αποκλεισμός θα ασκούσε περαιτέρω πίεση στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, περιορίζοντας ακόμη και τις ελάχιστες ροές που συνεχίζουν να διέρχονται από τη θαλάσσια οδό.

Ένας τέτοιος αποκλεισμός θα έκοβε επίσης μια βασική οικονομική «γραμμή ζωής» για το Ιράν, το οποίο συνεχίζει να εξάγει σε επίπεδα παρόμοια με πριν από τον πόλεμο, επωφελούμενο από τις αυξημένες τιμές του πετρελαίου. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου έκλεισαν την περασμένη εβδομάδα 30% υψηλότερα σε σχέση με πριν από τον πόλεμο, ενώ οι έμποροι πληρώνουν ποσά-ρεκόρ άνω των 140 δολαρίων το βαρέλι για ορισμένα φορτία, αναζητώντας προμήθειες παγκοσμίως.

Ο Τραμπ δήλωσε αργότερα ότι ο αποκλεισμός θα οδηγήσει τελικά στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα που υπήρχε πριν από την έναρξη του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

«Λέγεται όλα μέσα και όλα έξω», είπε ο Τραμπ σε ζωντανή τηλεφωνική συνέντευξη στο Fox News. «Θα υπάρξει στιγμή που όλοι θα μπαίνουν και όλοι θα βγαίνουν, αλλά δεν θα είναι ποσοστό. Δεν θα αφορά φίλους ή συμμάχους. Θα είναι όλα ή τίποτα».

Τα ημιεπίσημα μέσα ενημέρωσης του Ιράν απέδωσαν την αποτυχία των συνομιλιών σε «υπερβολικές» απαιτήσεις των ΗΠΑ. Ωστόσο, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι είναι φυσιολογικό να μην επιλύονται οι διαφορές σε έναν μόνο γύρο διαπραγματεύσεων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων συνομιλιών.

Η κυβέρνηση Τραμπ χρησιμοποίησε παρόμοια προσέγγιση νωρίτερα φέτος κατά της Βενεζουέλας — εφαρμόζοντας ουσιαστικά αποκλεισμό στο πετρέλαιό της στις ανοιχτές θάλασσες πριν από τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο.

Περίπου δώδεκα πολεμικά πλοία χρησιμοποιήθηκαν για εκείνη την επιχείρηση. Αν και επικεντρώθηκε στην Καραϊβική, κατασχέσεις έγιναν και σε απομακρυσμένες περιοχές, όπως στον Ινδικό Ωκεανό.

Ο Τραμπ δεν διευκρίνισε πού θα εφαρμοστεί ο αποκλεισμός κατά του Ιράν. Ωστόσο, η δήλωσή του έρχεται μετά από εβδομάδες πιέσεων από ειδικούς στην ενέργεια, που θεωρούν αυτή την προσέγγιση ως τρόπο να στερηθεί το Ιράν έσοδα από το πετρέλαιο και να ενισχυθεί η διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ έναντι της Τεχεράνης.

Αν ο Τραμπ διατάξει αποκλεισμό στα ίδια τα Στενά, τα αμερικανικά μέσα θα εκτεθούν σε ιρανικούς πυραύλους. Ωστόσο, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν ευκολότερα να επιβάλουν αποκλεισμό σε πιο απομακρυσμένα ύδατα, όπως η Αραβική Θάλασσα.

Ο αποκλεισμός θεωρείται λιγότερο επικίνδυνη επιλογή από μια στρατιωτική επιχείρηση κατάληψης του νησιού Kharg, βασικού κόμβου εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν.

Τα κατασχεμένα φορτία πετρελαίου θα μπορούσαν να πωληθούν στις διεθνείς αγορές από εμπορικές εταιρείες, ώστε να μην επωφελείται το Ιράν.

Τον περασμένο μήνα, οι ΗΠΑ εξέδωσαν εξαίρεση κυρώσεων που επέτρεπε την πώληση ορισμένου ιρανικού πετρελαίου, κυρίως για να αντιμετωπιστούν ανησυχίες για την επάρκεια προμηθειών, ειδικά στην Ασία.

Ακόμη και πριν λήξει αυτή η εξαίρεση στις 19 Απριλίου, ο αποκλεισμός απειλεί να περιορίσει την προσφορά.

«Οι χώρες σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν πλέον πραγματικές ενεργειακές κρίσεις και η οικονομική απάντηση της Ουάσιγκτον είναι αποσπασματική», δήλωσε ο Brett Erickson.

Από την έναρξη του πολέμου, το Ιράν είναι η μόνη χώρα του Κόλπου που συνεχίζει να εξάγει πετρέλαιο σε επίπεδα παρόμοια με πριν, ενώ οι γειτονικές χώρες έχουν δει την παραγωγή τους να καταρρέει λόγω επιθέσεων σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.

Το Ιράν εξήγαγε περίπου 1,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Bloomberg.

Ο Τραμπ κατηγόρησε επίσης το Ιράν για πιθανή τοποθέτηση ναρκών στα Στενά και για απαίτηση διοδίων για ασφαλή διέλευση, χαρακτηρίζοντάς το «ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΚΒΙΑΣΜΟ».

Δήλωσε ακόμη ότι το αμερικανικό ναυτικό θα αναχαιτίζει οποιοδήποτε πλοίο έχει πληρώσει τέτοια διόδια: «Κανείς που πληρώνει παράνομα τέλη δεν θα έχει ασφαλή διέλευση στις ανοιχτές θάλασσες».

Παρά το αίτημα των ΗΠΑ για ελεύθερη ναυσιπλοΐα, ορισμένες ναυτιλιακές εταιρείες έχουν ήδη διαπραγματευτεί με το Ιράν για ασφαλή διέλευση, ενώ ο Τραμπ είχε προηγουμένως επαινέσει ως «δώρο» την άδεια διέλευσης 10 πλοίων από το καθεστώς.

Διαβάστε επίσης

Ο Τραμπ απειλεί με δασμούς 50% την Κίνα αν βοηθήσει στρατιωτικά το Ιράν

Ομάν: ΗΠΑ και Ιράν πρέπει να κάνουν «επώδυνες παραχωρήσεις» για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή

Τραμπ: Θα χρειαστεί λίγος χρόνος για τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ