Δεν θα τον έλεγα ακριβώς Πασχαλιάτικο μπουναμά. Σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο, όμως, η «ανάσταση» δείχνει μακριά. Και αυτό διότι τόσο η οικονομική όσο και η πολιτική εικόνα παραμένουν συγκεχυμένες. Η φύση τους, έτσι κι αλλιώς, ευνοεί την ασάφεια· η συγκεκριμένη συγκυρία, όμως, την επιδεινώνει.

Πέρα από τη γεωπολιτική αναταραχή και την ενεργειακή αναδιάρθρωση, έχουμε τα σκάνδαλα του ΟΠΕΚΕΠΕ και των υποκλοπών, το απόλυτο μπάχαλο στον χώρο της αντιπολίτευσης —με μυριάδες κόμματα να διεκδικούν την αποκλειστική κατοχή του… ιερού δισκοπότηρου— και μία οικονομική πορεία που αρχίζει να θολώνει επικίνδυνα. Με δύο όψεις της θα ασχοληθούμε σήμερα, με την υπόσχεση ότι η στήλη θα επανέλθει μετά το Πάσχα.

Το πρώτο θέμα αφορά την πολιτική επιστροφής των υπερεσόδων στους πολίτες. Στην περίοδο 2022–2025, ο προϋπολογισμός απέδωσε υπερέσοδα σχεδόν 20 δισ. ευρώ, κυρίως για δύο λόγους: τη βελτιωμένη σύλληψη της φοροδιαφυγής —ιδίως στον ΦΠΑ— και τη μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας σε περίοδο αύξησης των εισοδημάτων. Η κυβέρνηση «επέστρεψε»  θεωρητικά στους πιο ευάλωτους— περίπου 13,5 δισ. ευρώ μέσω μειώσεων φόρων και ορισμένων αυξήσεων σε επιδόματα, μισθούς και συντάξεις.

Δεν είναι εδώ ο χώρος για λεπτομερή ανάλυση. Πρέπει, όμως, να σημειωθεί ότι, ενώ υπήρξαν παρεμβάσεις υπέρ της επιχειρηματικότητας —όπως όφειλαν— το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: βελτιώθηκε πράγματι η κατανομή του εισοδήματος; Χωρίς να μπούμε σε τεχνικούς δείκτες όπως ο Gini ή το Palma ratio, τα ίδια τα δεδομένα υποδεικνύουν μια λιγότερο προφανή αλλά κρίσιμη διάσταση της οικονομικής πολιτικής. Από τη μία πλευρά, η ενίσχυση της φοροεισπρακτικής ικανότητας συνιστά σαφή πρόοδο στη φορολογική δικαιοσύνη. Από την άλλη, η λειτουργία της φορολογικής κλίμακας υπό πληθωρισμό οδήγησε σε μια σιωπηρή μεταφορά πόρων από τα δηλωμένα εισοδήματα προς το κράτος — πλήττοντας κυρίως τη μεσαία τάξη.

Η μερική επιστροφή των υπερεσόδων κατεύνασε τις πιέσεις στο κάτω άκρο της κατανομής, χωρίς όμως να συνιστά δομική αναδιανομή. Το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι μείωση της ανισότητας, αλλά μια εύθραυστη ισορροπία: σχετική προστασία των ευάλωτων, επιβάρυνση των μεσαίων στρωμάτων και διατήρηση των βασικών ανισορροπιών. Με απλά λόγια, τα μακροοικονομικά στοιχεία δεν επιβεβαιώνουν το κυβερνητικό αφήγημα — το διαψεύδουν.

Το δεύτερο θέμα αφορά το περίφημο πλαφόν στα κέρδη. Στην έκθεσή του για την οικονομία του 2025, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος διαπιστώνει ότι αυξάνονται ταυτόχρονα τόσο οι μειώσεις όσο και οι αυξήσεις τιμών — ένα φαινόμενο εξαιρετικά ασυνήθιστο. Η εξήγηση είναι αποκαλυπτική: οι επιχειρήσεις συμμορφώνονται επιλεκτικά, μειώνοντας τιμές όπου πιέζονται, αλλά αυξάνοντάς τες αλλού ώστε να διατηρούν τα περιθώρια κέρδους.

Η διαπίστωση αυτή τινάζει στον αέρα τη λογική του μέτρου. Επιβεβαιώνει ότι ο διοικητικός έλεγχος των τιμών δεν περιορίζει τον πληθωρισμό — απλώς τον μετατοπίζει. Και ο πολίτης το αντιλαμβάνεται: «οι επιχειρήσεις βρίσκουν τρόπο, το κράτος εισπράττει, εγώ χάνω». Αυτό δεν είναι φορολογική δικαιοσύνη. Είναι φορολογική πίεση με στρεβλά αποτελέσματα.

Στα οικονομικά υπάρχει ο όρος money illusion — η νομισματική ψευδαίσθηση: η σύγχυση μεταξύ χρημάτων ως αριθμού και ως αγοραστικής δύναμης. Στην Ελλάδα του 2026, το πρόβλημα δεν είναι ότι οι πολίτες πέφτουν σε αυτήν την παγίδα. Το αντίθετο: αντιλαμβάνονται πλήρως ότι, παρά τις ονομαστικές αυξήσεις, η αγοραστική τους δύναμη μειώνεται.

Αν η κυβέρνηση δεν το κατανοεί —ή επιλέγει να το αγνοεί— τότε δεν πρέπει να απορεί για τη στασιμότητα της πολιτικής της εικόνας. Διότι εδώ το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό – είναι πραγματικό. Κι ας μην κοροϊδευόμαστε: και στη Ν.Δ. είναι η βελόνα ουσιαστικά κολλημένη.

 

Διαβάστε επίσης 

Εκεχειρία-βιτρίνα, πόλεμος σε αναμονή

Εθισμοί

Μύκονος: 500.000 για… 4,5 εκατ. ευρώ