Δεν υπάρχει καν συμφωνία ως προς το κείμενο που θα αποτελέσει τη βάση των συνομιλιών: άλλο έγγραφο προβάλλει το Ιράν, με 10 σαφή σημεία, και άλλο —με 15 άγνωστα— οι ΗΠΑ. Θαυμαστή η αισιοδοξία, ακόμη πιο θαυμαστή η υποκρισία.

Κατά μία έννοια, οι Φρουροί της Επανάστασης και ο Τραμπ μοιάζουν: η εντύπωση υπερισχύει της ουσίας. Και οι δύο πλευρές χρειάζονται τη «νίκη» για να ανανεώσουν τη νομιμοποίησή τους στα μάτια της κοινωνίας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μπορεί να υπάρξει μια επίφαση νίκης που να ικανοποιεί ταυτόχρονα και τις δύο πλευρές. Οι μαξιμαλιστικές απαιτήσεις των Φρουρών δεν προσφέρονται ως βάση διαπραγμάτευσης—οπότε το πιθανότερο είναι, αργά ή γρήγορα, η επανέναρξη των εχθροπραξιών.

Η σύνθεση, εξάλλου, της αμερικανικής αποστολής δεν εμπνέει εμπιστοσύνη ότι υπάρχει έστω και μικρή πιθανότητα συνεννόησης. Ο Τραμπ μπορεί να εμπιστεύεται το τρίο J.D. Vance, Steve Witkoff και Jared Kushner, η απουσία όμως διπλωματών του State Department με βαθιά γνώση του Ιράν —της γλώσσας, της ηγετικής δομής και των κοινωνικοοικονομικών αλληλεπιδράσεων— αποδυναμώνει την προοπτική συμφωνίας.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το Ιράν προσέρχεται με τον αέρα του νικητή. Όχι μόνο άντεξε την επίθεση δύο εκ των ισχυρότερων στρατιωτικών μηχανών στον κόσμο, αλλά ανέδειξε και τις αραβικές χώρες ως «χάρτινες τίγρεις»: χτύπησε σχεδόν ανεξέλεγκτα και κανείς δεν αντέδρασε. Παράλληλα, απέδειξε ότι κρατά ένα κρίσιμο «κλειδί» για την παγκόσμια οικονομία: το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Και έπειτα εκστόμισε το δικό του «Μολών Λαβέ». Ιστορική ειρωνεία.

Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν κάθε λόγο να είναι ικανοποιημένοι. Το θεοκρατικό καθεστώς βγαίνει ενισχυμένο, η αντιπολίτευση παραμένει κρυμμένη και αδύναμη, η κοινωνία διχασμένη — με τους βομβαρδισμούς να στρέφουν μέρος της κατά των ΗΠΑ. Το γεγονός ότι η οικονομία, ήδη στα πρόθυρα κατάρρευσης, κατρακυλά περαιτέρω και η ανοικοδόμηση μοιάζει άπιαστο όνειρο, ουδόλως τους απασχολεί. Η «νίκη» κατά του «Μεγάλου Σατανά» αρκεί. Προς το παρόν.

Οι ΗΠΑ, από την άλλη, κινούνται σε ένα περίπλοκο και εν πολλοίς αντιφατικό περιβάλλον. Παραδοσιακοί σύμμαχοι κρατούν αποστάσεις ή εκφράζουν πλέον ανοιχτά τη διαφωνία τους, καθώς ο φόβος μιας νέας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης —που ήδη διαφαίνεται— κυριαρχεί, ιδίως στην Ευρώπη. Το κίνημα MAGA εμφανίζεται διχασμένο. Οι εκλογές του Νοεμβρίου ενδέχεται να οδηγήσουν σε απώλεια της πλειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων και, υπό προϋποθέσεις, ακόμη και στη Γερουσία. Παρ’ όλα αυτά, αν δεν υπήρχε το απτό ζήτημα του πληθωρισμού —καθώς η αμερικανική οικονομία αντέχει ενεργειακά— και η κοινωνική αποστροφή απέναντι στις ανθρώπινες απώλειες, ο Τραμπ θα μπορούσε να διαχειριστεί τον πόλεμο με αποδεκτό γι’ αυτόν  πολιτικό κόστος.

Η στάση του Ισραήλ παραμένει καθοριστική. Δύσκολα ο Νετανιάχου θα δεχθεί τον τερματισμό ενός πολέμου που δεν αποφέρει άμεσα, ορατά και μόνιμα κέρδη για την κυβέρνησή του και τη χώρα. Και δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι ο Τραμπ ελέγχει πλήρως τη ροή όπλων από τις ΗΠΑ προς το Ισραήλ, για να εκβιάσει την υπακοή του. Ρεαλιστικά, η πιθανότητα συμφωνίας είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Τόσο περιορισμένη, ώστε ακόμη και η δεκαπενθήμερη διάρκεια της εκεχειρίας να μοιάζει ήδη αμφίβολη.

Διαβάστε επίσης

Μύκονος: 500.000 για… 4,5 εκατ. ευρώ