Μια πιθανή, αλλά ακούσια συνέπεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να είναι η αποδυνάμωση του λεγόμενου «πετροδολαρίου», δηλαδή του συστήματος μέσω του οποίου το πετρέλαιο τιμολογείται και διακινείται σε δολάρια.

Καθώς οι περισσότερες χώρες πληρώνουν την ενέργειά τους σε δολάρια, διατηρούν και σημαντικά αποθέματα στο αμερικανικό νόμισμα. Ωστόσο, μια σοβαρή διαταραχή, όπως το ενδεχόμενο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, θα μπορούσε να ωθήσει μεγάλες οικονομίες σε συναλλαγές πετρελαίου σε άλλα νομίσματα.

1

Την εκτίμηση αυτή διατυπώνει η στρατηγικός της Deutsche Bank, Μαλίκα Σαχδέβα, κάνοντας λόγο για μια «τέλεια καταιγίδα» για το πετροδολάριο. Όπως επισημαίνει, ήδη καταγράφονται σημαντικές αλλαγές: η Μέση Ανατολή στρέφει τις ενεργειακές της ροές προς την Ασία, με τη Σαουδική Αραβία να εξάγει πλέον πολύ περισσότερο πετρέλαιο στην Κίνα απ’ ό,τι στις ΗΠΑ. Παράλληλα, περίπου 13 εκατ. βαρέλια ημερησίως από Ιράν και Ρωσία διακινούνται εκτός δολαρίου λόγω κυρώσεων.

Την ίδια στιγμή, ενισχύονται πειραματισμοί με εναλλακτικά μέσα πληρωμής, όπως τα ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών μέσω πρωτοβουλιών όπως το Project mBridge, ενώ έχουν εμφανιστεί ακόμη και συναλλαγές σε γουάν για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από κρίσιμα θαλάσσια περάσματα.

Η κυριαρχία του δολαρίου βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε μια συμφωνία του 1974 μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας, που συνέδεσε το πετρέλαιο με το αμερικανικό νόμισμα και ενίσχυσε τη ζήτηση για αμερικανικά ομόλογα. Αυτό το καθεστώς επέτρεψε στις ΗΠΑ να δανείζονται με χαμηλό κόστος.

Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εντάσεις και η σταδιακή ενεργειακή μετάβαση δημιουργούν ρωγμές σε αυτό το σύστημα. Αν η σύγκρουση λειτουργήσει ως καταλύτης, ενδέχεται να επιταχυνθεί η στροφή προς ένα πιο πολυνομισματικό ενεργειακό εμπόριο, περιορίζοντας σταδιακά τον ρόλο του δολαρίου στη διεθνή οικονομία.

Διαβάστε επίσης

Ηνωμένο Βασίλειο – Τουρκία: Νέα συμφωνία για τα Eurofighter Typhoon

ΔΕΟΣ: «Ξήλωσε» τεράστιο διεθνές κύκλωμα λαθρεμπορίου τσιγάρων

Γιώργος Κουμπενάς: Είμαστε αισιόδοξοι για την κρουαζιέρα παρά την αύξηση του κόστους κατά 16%