Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να επανεξετάσουν τη συμμετοχή τους στο ΝΑΤΟ, επικρίνοντας τους συμμάχους για το ότι δεν βοήθησαν στον πόλεμο κατά του Ιράν.

Όταν ερωτήθηκε αν θα επανεξέταζε τη συμμετοχή της χώρας του στη Συμμαχία, άφησε τα πάντα ανοιχτά, λέγοντας: «Είμαι απογοητευμένος. Έχουμε ξοδέψει πολλά τρισεκατομμύρια δολάρια στη διάρκεια των χρόνων και έχουμε εισπράξει… ελλείμματα στις οικονομίες μας. Αν δεν μας βοηθούν, θα το σκεφτούμε (για την αποχώρηση). Είναι κάτι που θα αποφασίσω μόνος μου, συνεργάζομαι με έξυπνους ανθρώπους και δεν χρειάζομαι έγκριση από το Κογκρέσο».

1

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ δεν ήταν υποχρεωμένες να βοηθήσουν όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, εξισώνοντας τον πόλεμο εκεί με τον πόλεμο στο Ιράν.

«Εμείς τους βοηθάμε, και εκείνοι δεν μας βοήθησαν, και νομίζω ότι αυτό είναι πολύ κακό για το ΝΑΤΟ», δήλωσε.

Ο Τραμπ ανέφερε ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ στηρίζουν τον στόχο των ΗΠΑ να σταματήσουν το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά είναι απρόθυμοι να εμπλακούν στον πόλεμο.

«Κανείς δεν θέλει να έχει το Ιράν πυρηνικά επειδή αυτοί οι άνθρωποι είναι τρελοί. Είναι απολύτως τρελοί, μοχθηροί και βίαιοι», είπε. «Όλοι συμφωνούν με αυτό, αλλά δεν θέλουν να βοηθήσουν».

Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ έχουν λάβει υπόψη αυτή τη στάση. «Εμείς, ως Ηνωμένες Πολιτείες, πρέπει να το θυμόμαστε αυτό, επειδή πιστεύουμε ότι είναι αρκετά σοκαριστικό». Ωστόσο, όταν ρωτήθηκε αν θα υπάρξουν συνέπειες για το ΝΑΤΟ, απάντησε: «Όχι, απλώς θεωρώ ότι δεν είναι καλό για μια συνεργασία, όταν λένε «αυτό που κάνετε είναι σπουδαίο, αλλά δεν πρόκειται να βοηθήσουμε».

«Δεν φοβάμαι τίποτα» είπε για ενδεχόμενη χερσαία επιχείρηση στο Ιράν

Ο Τραμπ απέρριψε επίσης προειδοποιήσεις από την ιρανική πλευρά, σύμφωνα με τις οποίες η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφος θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα νέο «Βιετνάμ». Ερωτηθείς αν ανησυχεί για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ήταν κατηγορηματικός: «Όχι, δεν φοβάμαι – στην πραγματικότητα δεν φοβάμαι τίποτα».

«Είχαμε εξαιρετική σχέση με το Ηνωμένο Βασίλειο, μέχρι που εμφανίστηκε ο Στάρμερ»

Ο Τραμπ δήλωσε απογοητευμένος από τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ και επανέλαβε ότι «δυστυχώς, ο Κιρ δεν είναι Ούινστον Τσόρτσιλ». Παράλληλα, ανέφερε ότι η σχέση των ΗΠΑ με το Ηνωμένο Βασίλειο «ήταν πάντα η καλύτερη πριν από τον Στάρμερ».

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε στις σχέσεις των ΗΠΑ με το Ηνωμένο Βασίλειο και τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, διατυπώνοντας εκ νέου αιχμές. Όπως είπε, η Ουάσιγκτον διατηρεί «μια εξαιρετική, μακροχρόνια σχέση με το Ηνωμένο Βασίλειο», η οποία «θα έπρεπε να είναι η καλύτερη». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι «ήταν πάντα η καλύτερη μέχρι να εμφανιστεί ο Κιρ».

Παρά τις επικρίσεις, ο Τραμπ επιχείρησε να κρατήσει ήπιους τόνους σε προσωπικό επίπεδο, λέγοντας ότι «τον συμπαθεί» και ότι «είναι καλός άνθρωπος, με όμορφη οικογένεια, όλα είναι τέλεια». Στη συνέχεια όμως επανήλθε με συγκεκριμένες αιτιάσεις, αναφέροντας ότι είχε ζητήσει από τον Βρετανό πρωθυπουργό περιορισμένη στρατιωτική συνδρομή. «Του είπα “δεν χρειάζεται να μου στείλεις αεροπλανοφόρα, στείλε μου μερικά ναρκαλιευτικά, δεν χρειαζόμαστε τα αεροπλανοφόρα σου”», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι η βρετανική ανταπόκριση ήρθε καθυστερημένα.

«Ακόμη και τα αεροπλανοφόρα, θα τα έστελνε μόνο αφού ουσιαστικά είχαμε κερδίσει. Τα στέλνει όταν δεν έχουν μείνει αεροσκάφη, όταν οι πύραυλοι έχουν πέσει στο 8%», είπε χαρακτηριστικά.

Κλείνοντας, ο Τραμπ έκανε μια συμβολική αναφορά στον ιστορικό ηγέτη της Βρετανίας, στρέφοντας το βλέμμα του σε προτομή του Ουίνστον Τσόρτσιλ που βρισκόταν στον χώρο. «Δυστυχώς, ο Κιρ δεν είναι Ουίνστον Τσόρτσιλ», σχολίασε.

«Θα φύγει από την εξουσία πολύ σύντομα» είπε για τον Μακρόν

Ο Τραμπ άσκησε κριτική στον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, για την άρνηση της Γαλλίας να συμμετάσχει σε αποστολή για την ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ.

Λίγο νωρίτερα, ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του γαλλικού Συμβουλίου Άμυνας: «Δεν είμαστε μέρος της σύγκρουσης και, ως εκ τούτου, η Γαλλία δεν θα συμμετάσχει σε επιχειρήσεις για το άνοιγμα ή την απελευθέρωση του Στενού του Ορμούζ υπό τις παρούσες συνθήκες».

Ερωτηθείς για τις δηλώσεις Μακρόν, ο Τραμπ απάντησε: «Λοιπόν, θα φύγει από την εξουσία πολύ σύντομα. Θα δούμε. Δεν ξέρω».

Σε ό,τι αφορά τη στρατηγική εξόδου από τη σύγκρουση, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «δεν είναι ακόμη έτοιμες να φύγουν» από το Ιράν, προσθέτοντας ότι η αποχώρηση θα γίνει «στο πολύ κοντινό μέλλον».

Τραμπ: Σύντομα θα διασφαλιστούν τα Στενά του Ορμούζ

Ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν θα περάσει πολύς χρόνος μέχρι τα πλοία να μπορούν να διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ.

«Δεν πιστεύω ότι θα πάρει πολύ χρόνο. Χτυπάμε δυναμικά την παράκτια ζώνη. Πρόκειται ουσιαστικά για την ακτογραμμή. Δεν θα αργήσει» δήλωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη στήριξη χωρών της Μέσης Ανατολής, σημειώνοντας: «Τα κράτη της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένου και του Ισραήλ, που έχει υπάρξει εξαιρετικό, μας έχουν βοηθήσει σημαντικά».

O Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι «θα περίμενε η Ευρώπη να είχε πει ότι θα στείλει ναρκαλιευτικά» για την αντιμετώπιση της κατάστασης στο Στενό του Ορμούζ. Αναφερόμενος στο Ιράν, πρόσθεσε ότι «δεν γνωρίζουμε καν αν υπάρχουν νάρκες εκεί».

Σχολιάζοντας την παραίτηση του επικεφαλής της Αντιτρομοκρατικής, Τζόζεφ Κεντ, λόγω της διαφωνίας του με τον πόλεμο στο Ιράν, ο Τραμπ είπε ότι «είναι καλό που έφυγε».

Αλλαγή στάσης από τους Ευρωπαίους

Σχεδόν τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη της κλιμακούμενης σύγκρουσης, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν σταματήσει να αποφεύγουν σαφείς τοποθετήσεις και αρχίζουν να δηλώνουν ανοιχτά στον Αμερικανό πρόεδρο ότι δεν πρόκειται να στηρίξουν την εκστρατεία του μαζί με το Ισραήλ.

«Δεν θα συμμετάσχουμε σε αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε το βράδυ της Δευτέρας ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μέρτς. «Δεν θα το κάνουμε».

«Η απλή απάντηση είναι όχι», τόνισε και ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε εκδήλωση του Bloomberg στην Αθήνα την Τρίτη.

«Η Νορβηγία δεν θα το κάνει», συμφώνησε από το Όσλο και ο πρωθυπουργός Γιούνας Γκαρ Στόρε .

Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη αλλαγή σε σχέση με τις πρώτες ημέρες του πολέμου, όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες απέφευγαν ερωτήσεις σχετικά με το διεθνές δίκαιο και ασκούσαν έντονη κριτική στο ιρανικό καθεστώς. Ο Μερτς μάλιστα είχε αρχικά δηλώσει ότι βρίσκεται «στην ίδια γραμμή» με τον Τραμπ. Πλέον όμως η κριτική στρέφεται απευθείας στον ίδιο τον Τραμπ.

«Χρειαζόμαστε πληροφορίες από τις ΗΠΑ για το πότε θα θεωρηθεί ότι έχουν επιτευχθεί οι στρατιωτικοί στόχοι», δήλωσε την Τρίτη ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ.

Η πιο αιχμηρή αυτή ρητορική αποτελεί ένα υψηλού ρίσκου πολιτικό στοίχημα για την Ευρώπη. Παρότι οι ηγέτες έχουν ισχυρή πολιτική στήριξη στο εσωτερικό — καθώς πολλοί Ευρωπαίοι αντιπαθούν τον Τραμπ και αντιτίθενται στον πόλεμο — ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφάλειας προς την Ευρώπη και έχει απειλήσει με «πολύ σοβαρές συνέπειες» για το NATO αν δεν ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του.

«Είναι πολύ άδικο για τις Ηνωμένες Πολιτείες — όχι για εμένα προσωπικά, αλλά για τη χώρα», δήλωσε ο Τραμπ την Τρίτη, καθισμένος δίπλα στον Ιρλανδό πρωθυπουργό Micheál Martin στο Οβάλ Γραφείο.

«Προφανώς πρέπει να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη όλα όσα λέει ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών», προειδοποίησε τη Δευτέρα σε συνέντευξή του στο Bloomberg Television ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ .

Αλλαγή τόνου

Το σημείο καμπής ήταν οι απαιτήσεις του Τραμπ από ευρωπαϊκές και ασιατικές χώρες να στείλουν πλοία ώστε να βοηθήσουν στην επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στα Strait of Hormuz, έναν κρίσιμο εμπορικό διάδρομο που έχει ουσιαστικά αδρανοποιηθεί λόγω φόβων για ιρανικές επιθέσεις.

«Αν δεν υπάρξει απάντηση ή αν η απάντηση είναι αρνητική, τότε πιστεύω ότι θα είναι πολύ κακό για το μέλλον του ΝΑΤΟ», απείλησε ο Τραμπ την Κυριακή σε συνέντευξή του στους Financial Times.

Ωστόσο, αντί να εξετάσουν ευγενικά το αίτημα του Τραμπ — ή να επιχειρήσουν να τον κατευνάσουν όπως στο παρελθόν — πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες έδωσαν μια πιο σύντομη απάντηση: Όχι.

«Δεν θα συμμετάσχουμε στη διασφάλιση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ με στρατιωτικά μέσα», δήλωσε ο Μερτς.

Η στάση του συνέβαλε στην εδραίωση της ευρωπαϊκής γραμμής, καθώς η Γερμανία αποτελεί τη μεγαλύτερη οικονομία της ηπείρου και ταυτόχρονα προχωρά σε σημαντική στρατιωτική ενίσχυση. Μέχρι το απόγευμα της Τρίτης, τόσο η Ελλάδα όσο και η Πολωνία — δύο στενοί στρατιωτικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ — είχαν επίσης ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθενται να στηρίξουν το σχέδιο του Τραμπ.

«Έχουμε άλλες αποστολές στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και οι σύμμαχοί μας το κατανοούν», δήλωσε ο Πολωνός πρωθυπουργός Donald Tusk πριν από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στη Βαρσοβία.

Ακόμη και ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron, για τον οποίο ο Τραμπ είχε εκφράσει την πεποίθηση ότι θα τον υποστήριζε, δήλωνε μέχρι την Τρίτη ότι δεν θα συμμετάσχει.

«Δεν είμαστε μέρος της σύγκρουσης», δήλωσε ο Μακρόν. «Η Γαλλία δεν θα λάβει μέρος σε επιχειρήσεις για το άνοιγμα ή την απελευθέρωση των Στενών του Ορμούζ υπό τις παρούσες συνθήκες».