Επίθεση κατά του Ιράν εξαπέλυσαν το Σάββατο οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, με την αγορά να ανησυχεί πως ενδέχεται να διαταράξει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου και να προκαλέσει ζημιές σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή.

Όπως αναφέρει το Reuters, το Ιράν είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός στον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών (OPEC), καλύπτει περίπου το 4,5% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Η παραγωγή του ανέρχεται σε περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια αργού ημερησίως, συν 1,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως συμπυκνωμάτων και άλλων υγρών.

1

Τα εγχώρια διυλιστήρια του Ιράν έχουν δυναμικότητα 2,6 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, σύμφωνα με τη συμβουλευτική εταιρεία FGE.

Το 2025 εξήγαγε σχεδόν 820.000 βαρέλια καυσίμων ημερησίως, συμπεριλαμβανομένου υγραερίου (LPG), σύμφωνα με την Kpler, ελαφρώς χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2024.

Οι εγκαταστάσεις παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου του Ιράν συγκεντρώνονται στις νοτιοδυτικές επαρχίες: στο Χουζεστάν για το πετρέλαιο και στο Μπουσέρ για το φυσικό αέριο και τα συμπυκνώματα από το κοίτασμα South Pars.

Το 90% του αργού του εξάγεται μέσω του νησιού Χαργκ, με μεταφορά μέσω των στενών του Ορμούζ.

Αναλυτές αναφέρουν ότι η Σαουδική Αραβία και άλλα μέλη του OPEC θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν ενδεχόμενη μείωση της ιρανικής προσφοράς, αξιοποιώντας την εφεδρική παραγωγική τους ικανότητα για αύξηση της άντλησης, αν και αυτή η εφεδρική ικανότητα έχει μειωθεί λόγω των αυξήσεων παραγωγής που έχει πραγματοποιήσει ο όμιλος το τελευταίο έτος.

Ποιοι αγοράζουν το ιρανικό πετρέλαιο

Οι ιδιωτικοί κινεζικοί διυλιστικοί όμιλοι (γνωστοί στην αγορά πετρελαίου και με το προσωνύμιο «τσαγιέρες») είναι οι βασικοί αγοραστές. Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών έχει επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένα κινεζικά διυλιστήρια για αγορές ιρανικού πετρελαίου.

Η Κίνα δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει μονομερείς κυρώσεις κατά των εμπορικών της εταίρων, ωστόσο οι αγορές ιρανικού αργού έχουν μειωθεί.

Καθώς το Ιράν επιδιώκει επίσης να προστατεύσει τα αποθέματά του από πιθανές αμερικανικές επιθέσεις, έχει συσσωρεύσει ποσότητα-ρεκόρ πετρελαίου στη θάλασσα, περίπου 200 εκατομμύρια βαρέλια — ισοδύναμα με περίπου δύο ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που δημοσιεύθηκαν στις 27 Φεβρουαρίου.

Το Ιράν παρακάμπτει τις κυρώσεις εδώ και χρόνια λαμβάνοντας μέτρα όπως μεταφορτώσεις πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο στη θάλασσα, αλλαγή δηλωμένης προέλευσης του πετρελαίου και απόκρυψη της θέσης δεξαμενόπλοιων από δορυφορική παρακολούθηση.

Στο μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο

Το Ιράν παράγει φυσικό αέριο από το υπεράκτιο κοίτασμα South Pars, το οποίο αποτελεί περίπου το 1/3 του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο.

Το Ιράν μοιράζεται το κοίτασμα με το Κατάρ, το οποίο αποκαλεί το δικό του τμήμα North Dome.

Οι κυρώσεις και οι τεχνικοί περιορισμοί έχουν ως αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος του φυσικού αερίου που παράγει η Τεχεράνη από το South Pars να προορίζεται για εγχώρια χρήση.

Η παραγωγή φυσικού αερίου του Ιράν ανήλθε σε 276 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2024, με το 94% να καταναλώνεται εντός της χώρας, σύμφωνα με στοιχεία του Φόρουμ Εξαγωγών Φυσικού Αερίου.

Ισραηλινές επιθέσεις τον Ιούνιο του περασμένου έτους έπληξαν τέσσερις μονάδες της Φάσης 14 του South Pars, περίπου 200 χιλιόμετρα από τις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου του Κατάρ, πολλές από τις οποίες αποτελούν κοινοπραξίες με ενεργειακούς κολοσσούς όπως η ExxonMobil και η ConocoPhillips των ΗΠΑ.

Το Κατάρ έχει αποκομίσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια από εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Ολόκληρο το κοίτασμα περιέχει εκτιμώμενα 1.800 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια αξιοποιήσιμου φυσικού αερίου — αρκετά για να καλύψουν τις παγκόσμιες ανάγκες για 13 χρόνια.

Διαβάστε επίσης

Πετρέλαιο: Ο OPEC+ θα εξετάσει μεγαλύτερη αύξηση παραγωγής μετά το πλήγμα στο Ιράν

Σκληρή αντίδραση Μόσχας για Ιράν – Μεντβέντεφ: Ο «ειρηνοποιός» Τραμπ έδειξε ξανά το αληθινό του πρόσωπο

Διάγγελμα Νετανιάχου: Δεν θα επιτρέψουμε στο τρομοκρατικό καθεστώς του Ιράν να απειλήσει την ανθρωπότητα