Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέστειλε την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ έως ότου ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ οριστικοποιήσει τα αναθεωρημένα σχέδιά του για τους δασμούς, προσθέτοντας οικονομική αναταραχή σε μια ήδη τεταμένη σχέση.

Οι ευρωβουλευτές τη Δευτέρα ανέστειλαν τις νομοθετικές εργασίες για την έγκριση της συμφωνίας. Η κίνηση αυτή έγινε λίγες ημέρες αφότου το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε τη χρήση από τον Τραμπ νόμου περί έκτακτων εξουσιών για την επιβολή των λεγόμενων «ανταποδοτικών» δασμών παγκοσμίως.

1

Οι ευρωπαϊκές μετοχές όσο και ο S&P 500 υποχώρησαν, καθώς οι επιφυλακτικοί επενδυτές αξιολογούσαν τις τελευταίες εξελίξεις.

«Θέλουμε σαφήνεια για την κατάσταση», δήλωσε τη Δευτέρα σε συνεδρίαση ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Bernd Lange. «Θέλουμε σαφή διαβεβαίωση από τις ΗΠΑ ότι σέβονται τη συμφωνία, γιατί αυτό αποτελεί κρίσιμο στοιχείο».

Η νέα καθυστέρηση επιμηκύνει περαιτέρω την ήδη μακρά πορεία της εμπορικής συμφωνίας, η οποία επιτεύχθηκε το περασμένο καλοκαίρι αλλά δεν εφαρμόστηκε ποτέ πλήρως. Εάν το σύμφωνο καταρρεύσει, απειλεί να αναζωπυρώσει την ένταση στις διατλαντικές σχέσεις, που ήδη δοκιμάζονται καθώς ο Τραμπ μεταβάλλει στάση απέναντι στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, επιδιώκει έλεγχο της Γροιλανδίας και εξαπολύει προσβολές κατά ηγετών της ΕΕ.

«Οποιαδήποτε χώρα θέλει να “παίξει παιχνίδια” με την γελοία απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, ιδιαίτερα όσες έχουν “εκμεταλλευτεί” τις ΗΠΑ για χρόνια ή και δεκαετίες, θα αντιμετωπίσει πολύ υψηλότερους δασμούς — και χειρότερους — από αυτούς που μόλις συμφώνησε», έγραψε ο Τραμπ τη Δευτέρα το απόγευμα στο Truth Social. «ΠΡΟΣΟΧΗ ΑΓΟΡΑΣΤΕΣ!!!»

Η ΕΕ αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή εισαγωγών των ΗΠΑ.

Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ζητούν απαντήσεις σχετικά με τη μελλοντική στρατηγική δασμών του Τραμπ προτού λάβουν αποφάσεις.

Λίγες ώρες μετά την απόφαση του δικαστηρίου την Παρασκευή, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα επιβάλει παγκόσμιο δασμό 10% — τον οποίο στη συνέχεια αύξησε στο 15% — αφήνοντας πολλά ερωτήματα αναπάντητα για τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.

Παράλληλα, δήλωσε ότι θα διατηρήσει τους υφιστάμενους δασμούς που επιβλήθηκαν βάσει των Άρθρων 301 και 232, ενώ έδωσε εντολή στον εμπορικό εκπρόσωπο των ΗΠΑ να ξεκινήσει νέες έρευνες βάσει του Άρθρου 301 με επιταχυνόμενο χρονοδιάγραμμα. Οι έρευνες αυτές απαιτούν ειδικές ανά χώρα διαδικασίες και διαπιστώσεις εμπορικών παραβάσεων πριν από την επιβολή δασμών και θα μπορούσαν τελικά να αντικαταστήσουν τον βασικό συντελεστή.

Οι δηλώσεις άφησαν ασαφές πώς αυτές οι πρωτοβουλίες θα αλληλεπιδράσουν με τις υφιστάμενες εμπορικές συμφωνίες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που είχε διαπραγματευτεί αρχικά τη συμφωνία με τον Τραμπ ως εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, ανέφερε ότι προσπαθεί να συγκεντρώσει πληροφορίες από Αμερικανούς αξιωματούχους.

«Η πλήρης σαφήνεια σχετικά με το τι σημαίνουν αυτές οι νέες εξελίξεις για τη σχέση εμπορίου ΕΕ-ΗΠΑ είναι το απολύτως ελάχιστο που απαιτείται ώστε η ΕΕ να μπορέσει να κάνει νηφάλια αξιολόγηση και να αποφασίσει τα επόμενα βήματα», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Olof Gill. «Χρειαζόμαστε περισσότερα για να κατανοήσουμε πλήρως την εικόνα».

Οι υπουργοί Εμπορίου της Ομάδας των Επτά (G7) είχαν επίσης τηλεδιάσκεψη τη Δευτέρα, όπου ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Maros Sefcovic, τόνισε ότι ο «πλήρης σεβασμός» της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ είναι «ύψιστης σημασίας». Αργότερα, οι πρέσβεις της ΕΕ θα συναντηθούν για να συζητήσουν τις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Η τελευταία εμπορική αναταραχή έρχεται σε μια ευαίσθητη στιγμή για τις διατλαντικές σχέσεις, καθώς η Ευρώπη χαράσσει ολοένα και περισσότερο αυτόνομη πορεία.

Η ΕΕ συνάπτει οικονομικές συμφωνίες με άλλους εταίρους και υιοθετεί πολιτικές που ευνοούν τις δικές της επιχειρήσεις και αμυντικές βιομηχανίες — προκαλώντας τη δυσαρέσκεια της Ουάσινγκτον. Οι ΗΠΑ κατηγορούν επίσης την ΕΕ ότι επιβάλλει ψηφιακούς κανονισμούς που ισοδυναμούν με λογοκρισία.

Ακόμη και πριν από την απόφαση της Παρασκευής, η συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ αντιμετώπιζε δυσκολίες στην επικύρωσή της.

Σύμφωνα με τους αρχικούς όρους, η ΕΕ αποδέχθηκε δασμό 15% για τις περισσότερες εξαγωγές της προς τις ΗΠΑ, ενώ δεσμεύτηκε να καταργήσει δασμούς σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά. Οι ΗΠΑ δήλωσαν επίσης ότι θα διατηρήσουν δασμό 50% στις εισαγωγές ευρωπαϊκού χάλυβα και αλουμινίου.

Η ΕΕ αποδέχθηκε αυτή τη δυσμενή συμφωνία ελπίζοντας να αποφύγει έναν πλήρη εμπορικό πόλεμο με την Ουάσινγκτον και να διατηρήσει την αμερικανική στήριξη σε θέματα ασφάλειας, ιδίως για την Ουκρανία.

Ωστόσο, οι ΗΠΑ επέκτειναν σύντομα τον δασμό 50% στα μέταλλα σε εκατοντάδες επιπλέον προϊόντα, προκαλώντας την οργή Ευρωπαίων αξιωματούχων και ευρωβουλευτών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν προχώρησε άμεσα στην επικύρωση και η συμφωνία παρέμεινε μερικώς εφαρμοσμένη.

Οι απειλές του Τραμπ για τη Γροιλανδία άσκησαν περαιτέρω πίεση στη συμφωνία, με ορισμένους να ζητούν την ακύρωσή της.

Αν και αυτό δεν συνέβη, οι ευρωβουλευτές «πάγωσαν» τη διαδικασία έγκρισης, θέτοντας τη συμφωνία σε κίνδυνο. Η ΕΕ εξέτασε ακόμη και την επιβολή δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ (110 δισ. δολάρια), απειλή που είχε εγκαταλείψει νωρίτερα μετά την επίτευξη της συμφωνίας.

Αφού ο Τραμπ υποχώρησε στο ζήτημα της Γροιλανδίας, το Κοινοβούλιο επανεκκίνησε τις εργασίες επικύρωσης, με στόχο την πλήρη έγκριση τον Μάρτιο. Στη διαδικασία, ωστόσο, εισήχθησαν και τροποποιήσεις, όπως ρήτρα λήξης (sunset clause), που θα απαιτούσε νέες διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη εάν τελικά εγκριθεί η συμφωνία.

Διαβάστε επίσης

Wall Street: Επιφυλακτικότητα εν μέσω σύγχυσης για τους δασμούς

Τραμπ: Απειλεί με πολύ πιο υψηλούς δασμούς όσες χώρες παίξουν με την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου

Μερτς: Η Ρωσία δεν κερδίζει τον πόλεμο – Τα γεγονότα λένε κάτι διαφορετικό