Δεν πρόκειται για ένα ακόμη «περιστατικό ασφαλείας». Δεν πρόκειται για μια τυπική γεωπολιτική ένταση της Μέσης Ανατολής. Αυτό που εξελίσσεται στα Στενά του Ορμούζ είναι μια μεθοδική, στρατηγικά σχεδιασμένη επίδειξη ελέγχου ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια choke points του πλανήτη — μιας αρτηρίας από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.

Η κλιμακούμενη ένταση μεταξύ Ιράν, Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ δεν εκδηλώνεται μόνο μέσω δηλώσεων ή διπλωματικών αντιπαραθέσεων. Εκδηλώνεται πάνω στη θάλασσα — εκεί όπου η ισχύς γίνεται πράξη.

Ο πραγματικός παίκτης: οι Φρουροί της Επανάστασης

Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) δεν λειτουργούν ως ένα συμβατικό ναυτικό σώμα. Αποτελούν έναν υβριδικό μηχανισμό στρατιωτικής πίεσης και πολιτικής διαπραγμάτευσης.
Ταχύπλοα που προσεγγίζουν εμπορικά πλοία. Bridge-to-bridge κλήσεις «αγνώστου ταυτότητας». Ηλεκτρονικές παρεμβολές GPS. UAV επιτήρησης.

Δεν είναι τυχαία συμβάντα. Είναι ελεγχόμενες δοκιμές ορίων. Είναι επίδειξη ικανότητας άμεσης διατάραξης της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας. Η στρατηγική είναι σαφής: όχι πλήρης σύγκρουση — αλλά μόνιμη αβεβαιότητα.

Ο Ορμούζ ως γεωπολιτικός μοχλός πίεσης

Η Τεχεράνη γνωρίζει ότι δεν χρειάζεται να «κλείσει» τα Στενά. Αρκεί να τα καταστήσει επισφαλή. Η αύξηση των war risk premiums, η αβεβαιότητα των ναυλωτών, οι καθυστερήσεις, οι παρεμβολές στα συστήματα πλοήγησης — όλα συνιστούν οικονομικό όπλο.

Η κρίση δεν είναι αποκομμένη από τις εξελίξεις στην Ερυθρά Θάλασσα, ούτε από τις ναυτικές αποστολές προστασίας της εμπορικής ναυσιπλοΐας, όπως η Operation Prosperity Guardian και η ευρωπαϊκή EUNAVFOR Aspides. Η Μέση Ανατολή λειτουργεί πλέον ως ενιαίο επιχειρησιακό θέατρο.

Η αόρατη απειλή: Hλεκτρικός πόλεμος

Οι παρεμβολές GPS στα Στενά του Ορμούζ δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι στρατηγικό μήνυμα. Σε ένα περιβάλλον πυκνής κυκλοφορίας και TSS, το spoofing και το jamming μπορούν να προκαλέσουν:

– λανθασμένη απεικόνιση θέσης,

-αυξημένο κίνδυνο σύγκρουσης,

-νομικές εμπλοκές ευθύνης,

– επιχειρησιακή αποσταθεροποίηση.

Η θάλασσα μετατρέπεται σε πεδίο δοκιμής υβριδικών επιχειρήσεων — χωρίς επίσημη κήρυξη εχθροπραξιών.

Η ελληνική ναυτιλία στο επίκεντρο

Η ελληνόκτητη ναυτιλία, με έντονη παρουσία σε crude και product tankers, δεν είναι απλός παρατηρητής. Είναι εκτεθειμένη.
Το ζήτημα δεν είναι αν θα υπάρξει νέο περιστατικό. Το ερώτημα είναι πότε και υπό ποιες συνθήκες.

Η διαρκής παρουσία στρατιωτικών μονάδων, η επιθετική ρητορική, η στρατηγική χρήση των Φρουρών της Επανάστασης ως εργαλείου ασύμμετρης πίεσης, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η εμπορική ναυσιπλοΐα μετατρέπεται σε σιωπηλό διαπραγματευτικό χαρτί.

Δεν πρόκειται για περιφερειακή κρίση

Αν τα Στενά του Ορμούζ καταστούν πεδίο ανοιχτής αντιπαράθεσης, οι επιπτώσεις θα είναι:
-άμεση άνοδος τιμών ενέργειας,
-ανατροπή ναυλαγορών,
-πίεση στις ασφαλιστικές αγορές,
– επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.

Το Ορμούζ δεν είναι τοπικό ζήτημα. Είναι παγκόσμιο νευραλγικό σημείο.

Το συμπέρασμα

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ δεν είναι απλώς «αυξημένος κίνδυνος». Είναι μια μορφή θαλάσσιας ομηρίας χαμηλής έντασης.

Οι Φρουροί της Επανάστασης δεν επιδιώκουν την ολοκληρωτική σύγκρουση. Επιδιώκουν τον έλεγχο της αβεβαιότητας. Και σε ένα περιβάλλον όπου η ενέργεια, η ναυτιλία και η γεωπολιτική αλληλοσυνδέονται άμεσα, η αβεβαιότητα είναι από μόνη της όπλο.

Η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα οφείλει να αντιληφθεί ότι δεν αντιμετωπίζει ένα παροδικό επεισόδιο, αλλά μια στρατηγική επιλογή. Και απέναντι σε στρατηγικές επιλογές, δεν αρκούν οι τυπικές ανακοινώσεις ασφαλείας. Απαιτείται γεωπολιτική επίγνωση, επιχειρησιακή ετοιμότητα και θεσμική σοβαρότητα.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοικτά. Αλλά δεν είναι πλέον ουδέτερα.

Διαβάστε επίσης 

Δ. Θεοδωράτος: Μπορούμε να διαμορφώσουμε ανταγωνιστικό πλαίσιο που θα στηρίζει τη νησιωτικότητα και την εθνική οικονομία

Velos Shipping (Πασχάλης Διαμαντίδης): Έφτασε τα 17 πλοία – Μέσα σε μια εβδομάδα πρόσθεσε τρία πλοία στον στόλο του

Ενίσχυση συνεργασίας μεταξύ των λιμένων Ηγουμενίτσας και Κέρκυρας