Η τελευταία εναπομείνασα συνθήκη ελέγχου πυρηνικών όπλων μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών εκπνέει μέσα στις επόμενες ώρες, αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας νέας κούρσας εξοπλισμών, στην οποία αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο και η Κίνα.

Το πλέγμα συμφωνιών ελέγχου εξοπλισμών που διαμορφώθηκε τις δεκαετίες μετά την κρίση των πυραύλων της Κούβας το 1962 –τη στιγμή που ο κόσμος έφτασε πιο κοντά από ποτέ σε σκόπιμο πυρηνικό πόλεμο– είχε ως στόχο τη μείωση της πιθανότητας μιας καταστροφικής πυρηνικής σύγκρουσης.

1

Ωστόσο, εάν Ουάσινγκτον και Μόσχα δεν καταλήξουν σε κάποια συμφωνία της τελευταίας στιγμής, με τη λήξη της συνθήκης New START οι δύο μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις του κόσμου θα μείνουν για πρώτη φορά εδώ και πάνω από μισό αιώνα χωρίς κανέναν περιορισμό στον αριθμό των πυρηνικών τους κεφαλών.

Προσεκτικές κινήσεις από τη Μόσχα

Σύμφωνα με τον σύμβουλο του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν συζήτησε το ζήτημα σε βιντεοκλήση με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, διαβεβαιώνοντας ότι η Μόσχα θα κινηθεί «προσεκτικά και υπεύθυνα».

«Παραμένουμε ανοιχτοί στη διερεύνηση δρόμων διαπραγμάτευσης και στη διασφάλιση της στρατηγικής σταθερότητας», φέρεται να δήλωσε ο Πούτιν.

Παρότι υπήρξε σύγχυση για την ακριβή ώρα λήξης της συνθήκης, ειδικοί στον έλεγχο εξοπλισμών εκτιμούν ότι αυτή εκπνέει στις 23:00 GMT, τα μεσάνυχτα στην Πράγα, όπου υπεγράφη το 2010.

Έκκληση από τον Πάπα

Καθώς ο χρόνος μετρούσε αντίστροφα, ο Πάπας Λέων απηύθυνε έκκληση προς τις δύο πλευρές να μη επιτρέψουν τη λήξη της συμφωνίας.

«Απευθύνω επείγουσα έκκληση να μην αφεθεί αυτό το εργαλείο να καταρρεύσει», δήλωσε ο πρώτος Αμερικανός Πάπας, προσθέτοντας ότι είναι «πιο αναγκαίο από ποτέ να αντικατασταθεί η λογική του φόβου και της δυσπιστίας με μια κοινή ηθική που θα υπηρετεί το κοινό καλό».

Χωρίς όρια τα πυρηνικά οπλοστάσια

Ο Ματ Κόρντα, αναπληρωτής διευθυντής του Nuclear Information Project στην Ομοσπονδία Αμερικανών Επιστημόνων, προειδοποίησε ότι χωρίς τη New START, ΗΠΑ και Ρωσία θα μπορούσαν –εφόσον το επιλέξουν– να προσθέσουν εκατοντάδες νέες πυρηνικές κεφαλές στα οπλοστάσιά τους.

«Στο πιο ακραίο σενάριο, τα αναπτυγμένα πυρηνικά τους οπλοστάσια θα μπορούσαν να διπλασιαστούν», ανέφερε, σημειώνοντας ωστόσο ότι το υψηλό κόστος των πυρηνικών όπλων ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για μια άμεση κούρσα εξοπλισμών.

Το τέλος του ελέγχου εξοπλισμών;

Τα συνολικά παγκόσμια αποθέματα πυρηνικών κεφαλών έχουν μειωθεί σε περίπου 12.000 το 2025, από πάνω από 70.000 το 1986. Παρ’ όλα αυτά, ΗΠΑ και Ρωσία εκσυγχρονίζουν τα οπλικά τους συστήματα, ενώ η Κίνα έχει υπερδιπλασιάσει το πυρηνικό της οπλοστάσιο την τελευταία δεκαετία.

Υποστηρικτές του ελέγχου εξοπλισμών προειδοποιούν ότι η λήξη της New START θα πλήξει την εμπιστοσύνη και τους μηχανισμούς επαλήθευσης. Αντίθετα, επικριτές των συμφωνιών αυτών θεωρούν ότι περιορίζουν την ευελιξία των μεγάλων δυνάμεων και επιβραδύνουν την τεχνολογική εξέλιξη.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει στείλει αντικρουόμενα μηνύματα, δηλώνοντας ότι θα επιδιώξει μια «καλύτερη συμφωνία» και ότι η Κίνα θα πρέπει να συμμετέχει σε μελλοντικό πλαίσιο ελέγχου.

«Αν έρθει ποτέ η μέρα που θα χρειαζόμαστε πραγματικά τέτοια πυρηνικά όπλα», είχε πει, «θα είναι μια πολύ θλιβερή μέρα – ίσως η μέρα της αφάνειας».

 

Διαβάστε επίσης 

Μπιλ Γκέιτς: Ήμουν ανόητος που πέρασα χρόνο με τον Έπσταϊν, μετανιώνω που τον γνώρισα

Κόντρα στον Τραμπ οι NYT: Απροσδόκητα έσοδα $802 εκατ. και 450.000 νέοι ψηφιακοί συνδρομητές

Στο στόχαστρο της Γερουσίας η εξαγορά της Warner Bros από το Netflix – Όσα είπε ο Τεντ Σαράντος στην ακρόαση