Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα φτάσει στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός με πρωτοφανή αμερικανική αντιπροσωπεία και φόντο γεωοικονομικές συγκρούσεις.

Με μια πρωτοφανή σε μέγεθος και πολιτική επιρροή αμερικανική αντιπροσωπεία, ο Τραμπ κυριαρχεί στην ατζέντα ενός φόρουμ που διεξάγεται από 19 έως 23 Ιανουαρίου, εν μέσω γεωπολιτικής αναταραχής. Την ίδια στιγμή, Ευρωπαίοι ηγέτες και πολυμερείς θεσμοί επιχειρούν να διασώσουν ό,τι έχει απομείνει από τη μεταπολεμική παγκόσμια τάξη, επισημαίνει ο The Guardian.

1

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ συνοδεύεται από τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον Υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, τον Υπουργό Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, αλλά και πολλούς επιχειρηματίες, μεταξύ των οποίων οι πρόεδροι των τεχνολογικών κολοσσών Nvidia και Microsoft, μια σύνθεση που υποδηλώνει πρόθεση επίδειξης ισχύος και διαμόρφωσης της παγκόσμιας οικονομικής ατζέντας μέσω του Νταβός.

Έναν χρόνο νωρίτερα και λίγες ημέρες μετά την ορκωμοσία του, ο Τραμπ είχε απευθύνει μια επιθετική ομιλία, προαναγγέλλοντας εκτεταμένους δασμούς, πιέζοντας το ΝΑΤΟ για αύξηση στρατιωτικών δαπανών και καλώντας την Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed) να μειώσει άμεσα τα επιτόκια, προοιωνίζοντας μια χρονιά εμπορικών συγκρούσεων και μονομερών αποφάσεων.

Ένα χρόνο αργότερα, το «πνεύμα του διαλόγου» δείχνει πιο άπιαστο από ποτέ. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι παρόντα στο Νταβός για ενίσχυση της διεθνούς στήριξης, ενώ η Ευρώπη βρέθηκε προ νέας κρίσης όταν ο Τραμπ απείλησε με τιμωρητικούς δασμούς χώρες που δεν στηρίζουν το σχέδιό του για τη Γροιλανδία, οδηγώντας σε έκτακτες συνομιλίες εντός της ΕΕ.

Η Έκθεση Παγκόσμιων Κινδύνων του Φόρουμ, βασισμένη σε περισσότερες από 1.300 απαντήσεις, κατατάσσει τη «γεωοικονομική αντιπαράθεση» ως τη μεγαλύτερη απειλή της επόμενης διετίας, με τον κίνδυνο πολέμου μεταξύ κρατών να ακολουθεί. Παράλληλα, οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες ανήλθαν στα 2,7 τρισ. δολάρια, τη μεγαλύτερη αύξηση από τον Ψυχρό Πόλεμο.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποιεί ότι «όταν οι ηγέτες αγνοούν τους διεθνείς κανόνες και επιλέγουν μόνο αυτό που τους βολεύει, όχι μόνο υπονομεύουν την παγκόσμια τάξη, αλλά δημιουργούν και ένα επικίνδυνο προηγούμενο».

Ωστόσο, υπάρχει και μια αντεπίθεση στο Νταβός. Οι κεντρικοί τραπεζίτες, συνήθως διστακτικοί στις πολιτικές συζητήσεις, εξέδωσαν κοινή επιστολή για να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας μετά τις επανειλημμένες επιθέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης στον πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ.

Ευρωπαίοι ηγέτες όπως ο Γάλλος πρόεδρος και η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έρχονται στην Ελβετία με ένα σαφές μήνυμα: υπεράσπιση του ελεύθερου εμπορίου, ενίσχυση της διατλαντικής συνεργασίας και σταθερή υποστήριξη στην Ουκρανία.

Αν και η συμπεριφορά των ΗΠΑ κυριαρχεί στις συζητήσεις, άλλες δυνάμεις συνεχίζουν να κινητοποιούνται. Ο ΟΗΕ ετοιμάζεται να ξεκινήσει μια ανεξάρτητη επιστημονική ομάδα για την παρακολούθηση της τεχνητής νοημοσύνης, μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί να παράσχει ένα αντίστιγμα στα επιχειρηματικά μοντέλα που έχουν αναπτύξει οι αμερικανικοί κολοσσοί, ορατά σε κάθε γωνιά των παραλιακών πεζών στο Νταβός.

Το φόρουμ παραμένει πόλος έλξης για την παγκόσμια ελίτ, παρά τις επικρίσεις για την αναποτελεσματικότητα και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του. Περισσότεροι από 60 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, 55 υπουργοί οικονομίας και οικονομικών και περισσότεροι από 800 διευθύνοντες σύμβουλοι συμμετέχουν φέτος, ένα σημάδι ότι το ενδιαφέρον για τη στρατηγική δικτύωση παραμένει άθικτο.

Ωστόσο, η ανάλυση της Greenpeace δείχνει ότι ο αριθμός των πτήσεων με ιδιωτικά τζετ προς το Νταβός έχει υπερτριπλασιαστεί σε σύγκριση με το 2023, αντικρούοντας τη ρητορική περί βιωσιμότητας.

Η έκδοση του 2026 σηματοδοτεί επίσης μια πρωτιά: την απουσία του ιδρυτή του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, Κλάους Σβαμπ. Μετά από ισχυρισμούς για μη εξουσιοδοτημένες δαπάνες, οι οποίοι αργότερα απορρίφθηκαν από εσωτερική έρευνα, ο Σβαμπ αποχώρησε από την ηγεσία του φόρουμ, αν και κυκλοφορεί έναν νέο τόμο, με τίτλο «Αποκαθιστώντας την Αλήθεια και την Εμπιστοσύνη», ακριβώς κατά τη διάρκεια της συνάντησης.

Δεν υπάρχει έλλειψη κριτικής για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Ορισμένοι πρώην «νέοι παγκόσμιοι ηγέτες» ισχυρίζονται ότι το φόρουμ δεν έχει πλέον τη σημασία που είχε κάποτε. Άλλοι, όπως ο Τζέιμι Ντράμοντ, ελπίζουν να χρησιμοποιήσουν το Νταβός για να επηρεάσουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ακόμη και αν «δεν βρίσκεται πλέον στην ακμή του».

Παρά την αντιληπτή παρακμή του, το Νταβός παραμένει ένα στάδιο όπου συγκρούονται τα οράματα για την παγκόσμια τάξη. Και φέτος, καθώς ο Τραμπ έρχεται «με πάταγο», ο υπόλοιπος κόσμος προσπαθεί να δείξει ότι η πολυμέρεια δεν έχει πεθάνει ακόμα.

Διαβάστε επίσης:

Διαφωνία Γαλλίας-Γερμανίας σχετικά με τα αντίποινα για τους δασμούς του Τραμπ

CNN: Περισσότερα δανικά στρατεύματα θα αναπτυχθούν στη Γροιλανδία τη Δευτέρα, σύμφωνα με εκπρόσωπο του στρατού

ΠΑΣΟΚ για Καρυστιανού: Το ζήτημα των αμβλώσεων έχει λυθεί οριστικά, όχι σε πισωγύρισμα