Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν επιδοθεί σε αγώνα δρόμου για την αποφυγή μιας άνευ προηγουμένου κρίσης στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει με επιθετικό τρόπο τις αξιώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών επί της Γροιλανδίας, αφήνοντας μάλιστα ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής ισχύος.

Σύμφωνα με τρεις Ευρωπαίους διπλωμάτες και έναν αξιωματούχο της ΕΕ που μίλησαν στο Politico, στις Βρυξέλλες κυριαρχεί η πεποίθηση ότι μια απευθείας αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον θα ήταν καταστροφική. Έτσι, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες κινούνται ξεκάθαρα προς τη γραμμή της συνδιαλλαγής, αναζητώντας μια φόρμουλα που θα επιτρέψει στον Αμερικανό πρόεδρο να εμφανίσει μια «νίκη» χωρίς να τιναχτεί στον αέρα η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Δύσης.

1

Η προσέγγιση αυτή αποτυπώνεται και στις δημόσιες τοποθετήσεις κορυφαίων Ευρωπαίων αξιωματούχων. «Στο τέλος, πάντα καταλήγαμε σε ένα κοινό συμπέρασμα με την Ουάσιγκτον», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτηρίζοντας «ενθαρρυντικές» τις συνομιλίες για τη Γροιλανδία. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξέφρασε την ελπίδα ότι «θα βρεθεί μια αμοιβαία αποδεκτή λύση στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ».

Στο επίκεντρο των διεργασιών βρίσκεται η επικείμενη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Γροιλανδίας και της Δανίας με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον Μάρκο Ρούμπιο στον Λευκό Οίκο. Ευρωπαίοι διπλωμάτες προσδοκούν «μια ειλικρινή συζήτηση» με την αμερικανική πλευρά, σε μια προσπάθεια εκτόνωσης της κρίσης.

Το «deal» που θα ικανοποιεί τον Τραμπ

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, στις Βρυξέλλες εκτιμούν ότι ο Τραμπ αναζητά πρωτίστως ένα πολιτικό τρόπαιο. Ένα πιθανό σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει αυξημένες ευρωπαϊκές επενδύσεις στην ασφάλεια της Αρκτικής μέσω του ΝΑΤΟ, σε συνδυασμό με παραχωρήσεις προς τις ΗΠΑ στον τομέα της εκμετάλλευσης κρίσιμων ορυκτών της Γροιλανδίας.

«Αν επανασυσκευάσεις έξυπνα την ασφάλεια της Αρκτικής, προσθέσεις τα κρίσιμα ορυκτά και βάλεις ένα μεγάλο φιόγκο από πάνω, υπάρχει πιθανότητα να υπογράψει», ανέφερε χαρακτηριστικά Ευρωπαίος διπλωμάτης, υπενθυμίζοντας ότι στο παρελθόν αντίστοιχες δεσμεύσεις –όπως η αύξηση των αμυντικών δαπανών– είχαν λειτουργήσει κατευναστικά απέναντι στον Τραμπ.

Στο πεδίο της άμυνας, το έδαφος προετοιμάζεται ήδη. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε αποκάλυψε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική, εξέλιξη που θα μπορούσε να καλύψει το πάγιο αίτημα του Τραμπ να επωμιστεί η Ευρώπη μεγαλύτερο βάρος για τη συλλογική άμυνα.

Στο οικονομικό σκέλος, τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Αν και η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικά αποθέματα κρίσιμων πρώτων υλών, η εκμετάλλευσή τους παραμένει περιορισμένη. Η ΕΕ σχεδιάζει, πάντως, να υπερδιπλασιάσει τις επενδύσεις της στο νησί στον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα σχήμα συν-επένδυσης που θα μπορούσε να δελεάσει την Ουάσιγκτον.

Ο φόβος της κατάρρευσης του ΝΑΤΟ

Πίσω από τις διαπραγματεύσεις κυριαρχεί ένας υπαρξιακός φόβος: μια αμερικανική στρατιωτική επέμβαση σε έδαφος που ανήκει σε χώρα-μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ θα ισοδυναμούσε με το τέλος της μεταπολεμικής ευρωατλαντικής τάξης. «Δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη στη Συνθήκη του ΝΑΤΟ για επίθεση ενός συμμάχου σε άλλον», σημείωσε διπλωμάτης της Συμμαχίας, προειδοποιώντας ότι ένα τέτοιο σενάριο θα σήμαινε «το τέλος της συμμαχίας».

Την ίδια ανησυχία εξέφρασαν τόσο ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους όσο και η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, η οποία δήλωσε ευθέως ότι «όλα θα σταματούσαν» σε περίπτωση στρατιωτικής επέμβασης.

Παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να «παραδώσει» τη Γροιλανδία, διπλωματικές πηγές παραδέχονται ότι ο πρωταρχικός στόχος είναι η διάσωση του ΝΑΤΟ. «Αυτό είναι σοβαρό – και η Ευρώπη φοβάται», σημείωσε χαρακτηριστικά Ευρωπαίος διπλωμάτης, περιγράφοντας τη συγκυρία ως «σεισμική».

Έπειτα από χρόνια αποφυγής κάθε σχεδιασμού για το ενδεχόμενο αμερικανικής πίεσης, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται τώρα αντιμέτωπες με μια πραγματικότητα για την οποία δεν υπάρχει εγχειρίδιο. «Ξέρουμε πώς θα αντιδρούσαμε αν το έκανε η Ρωσία», παραδέχθηκε διπλωματική πηγή. «Με τις ΗΠΑ, όμως, είναι κάτι που δεν έχουμε ξαναζήσει».

Διαβάστε επίσης:

Ανάλυση Reuters: Γιατί το καθεστώς του Ιράν αντέχει ακόμη παρά τις διαδηλώσεις – Οι επιλογές Τραμπ για επέμβαση

Ιράν για απειλές Τραμπ: Θα χτυπήσουμε αμερικανικές βάσεις σε γειτονικές χώρες αν δεχτούμε επίθεση

Γεωργιάδης για βανδαλισμό τρακτέρ: Οι τραμπούκοι δεν θέλουν λύσεις αλλά να πέσει η κυβέρνηση